Nghệ nhân Tư Còn: Sắc ngọt ngón đàn kìm

Trong dàn nhạc đờn ca tài tử Nam bộ, đàn kìm là loại nhạc cụ quan trọng nhất, thể hiện được nhiều tính năng đa dạng. Những cung bậc phức âm của đàn kìm ngân vang tạo nên những sắc thái tình cảm khác nhau. Đàn kìm còn có vai trò giữ nhịp cho người ca. Hiện trong giới dàn nhạc tài tử còn nghệ nhân Tư Còn, một cổ thụ nổi danh mấy mươi năm qua.

Giờ đây, đã 70 tuổi đời, 60 tuổi nghề, ông vẫn có mặt trong các chương trình liên hoan đờn ca tài tử. Đôi mắt vẫn chăm chú theo dõi động tác, điệu bộ người ca, đôi tay khảy thoăn thoắt vào dây đàn đưa dàn nhạc đi vào bài bản thích hợp. Nghệ nhân Tư Còn cho biết: “Để chơi đàn kìm hay, tôi phải học các làn điệu của đờn ca tài tử như: nam xuân, nam ai, đảo ngũ cung, liêu giang, kim tiền bản… để từ đó sáng tác ra cách đánh độc đáo riêng. Người chơi đàn kìm còn phải biết linh hoạt, có trường hợp còn “cứu nguy” cho người ca lỡ nhịp hoạt chênh, người đánh đàn kìm phải biết “lấp khẩu”, nghĩa là tiếng đàn khéo léo làm át đi những chỗ sai sót của người ca”.

Giáo sư nhạc sĩ Tô Vũ nhận xét: “Tiếng đàn của nghệ nhân Tư Còn ẩn chứa sâu lắng những âm điệu của âm nhạc dân tộc, nhưng cũng rất hoa lá”. Ngoài các giải thưởng cao trong các đợt liên hoan diễn tấu nhạc cụ dân tộc, ông còn vinh dự được Hội Âm nhạc Việt Nam tặng thưởng danh hiệu “Danh cầm toàn quốc”.

Lên 10 tuổi học đàn kìm, có khiếu lại được theo học hai nghệ nhân đàn nổi tiếng Tám Quốc, Út Búng nên ông thạo nghề rất nhanh. Ngoài ngón đàn kìm độc đáo ông còn học thêm đàn ghi ta phím lõm, đàn bầu, đàn tranh. Từ tuổi 25 ông đã trở thành nhạc trưởng của các đoàn cải lương Minh Cảnh, Kim Chung (1960-1962); Thanh Minh-Thanh Nga, Hoa Đăng-Hương Sắc (1963-1972). Tiếng đàn trầm bổng của ông đã hòa quyện vào giọng ca ngọt ngào của các ngôi sao sân khấu như: Thành Được, Hữu Phước, Thanh Nga, Thanh Sang…

Những năm gần đây, không chỉ biểu diễn, ông còn dạy đàn, dạy ca tài tử cải lương tại tư gia. Nhiều học trò của ông đã đạt giải cao trong các đợt thi tuyển chọn giọng ca cải lương do Hội Sân khấu TPHCM tổ chức và trở thành diễn viên ở các đoàn cải lương: Nguyễn Phước Trọng, Đặng Phú Đức, Nguyễn Thị Kiều My, Trương Mộng Hùng, Ngân Huệ, Nguyễn Mộng Tuyền... Hiện nay, nghệ nhân Tư Còn là trưởng ban nhạc đờn ca tài tử của Đài Phát thanh-Truyền hình Bình Dương.

Nghệ nhân Tư Còn phấn khởi cho biết: “Tôi cảm thấy rất vui khi nhìn thấy nhiều bạn trẻ không những ca hay, đàn giỏi mà hiểu biết rất sâu sắc những kiến thức về âm nhạc đờn ca tài tử”.

PHƯƠNG LINH