Click vào đây để đọc lọat bài NHẬT KÝ HỌC ĐÀN TRANH (4 phần)

DÁNG CÔ
 

Con thương dáng Cô tự lâu rồi
Dịu dàng hiền hậu lắm Cô ơi!
Mỗi khi dạy học hay trò chuyện
Tỏa ánh nhân từ ra muôn nơi!

Con thương dáng Cô những lúc đàn
Dây tình cứ cuộn sóng miên man
Ôm cả quê hương vào tim rộng
Gửi hồn ngây ngất xự, hò, xang!

Con thương dáng Cô đứng trước nhà
Ngón tay ve vuốt những cành hoa
Lòng chợt nhớ xưa người tri kỷ
Nhớ ánh nhạc nào nơi cõi xa...

Con thương dáng Cô dạy học trò
Như mẹ chăm bầy trẻ còn thơ
Nâng niu cung nhạc, gieo lý tưởng
Chắp mộng ngày xanh, đẹp tiếng tơ!

Con thương dáng Cô giữa cuộc đời
Thân tằm rút ruột nhả tơ thôi
Dệt yêu thương với niềm hy vọng
Thành khúc tâm ca tặng muôn người!

Con thương dáng Cô mỗi mỗi ngày
Thương hơn hôm qua lẫn hôm nay
Thương Người tận tụy vì tất cả
Thương Người hết mình sống hăng say!

Thương tặng Cô Hoan của con nhân ngày nhà giáo Việt Nam

Tôi là Bùi Thị Hoàng Trang, 82 tuổi - học viên lớp 5 Đàn Bầu.

Kính thưa Ban Chủ Nhiệm và Thầy Cô giáo: Thời gian qua được Thầy Cô, Ban Chủ Nhiệm tận tình, kiên trì giúp đỡ, nên nay tôi đã học xong chương trình lớp 5 đàn bầu. Hôm nay tôi xin có lời gởi đến để tri ân Thầy Cô, Ban Chủ Nhiệm và đồng thời cũng có vài lời đề nghị sau:

Với bản thân tôi, sau khi nghỉ hưu không biết làm gì để có ích cho đời, cho gia đình vào những ngày cuối đời, ngoài việc đọc báo, nên tôi đến Câu Lạc Bộ Tiếng Hát Quê Hương, mong tìm được niềm vui. Và tôi đã đến với Câu Lạc Bộ khi đã 75 tuổi; đến đây nghe âm thanh ngọt ngào của dân ca, tiếng đàn của nhạc dân tộc, đặc biệt là âm thanh của cây đàn bầu nghe dịu dàng, ấm áp như tiếng Mẹ ru hời của thuở còn ấu thơ…đã cuốn hút tôi, nên tôi xin vào học lớp đàn bầu.

Được sự chấp nhận của Ban Chủ Nhiệm tôi đã vào học (lớp 1) lớp đàn bầu khi vừa 75 tuổi, nay 82 tuổi tôi đã học xong chương trình lớp 5. Sở dĩ có kết quả đó là nhờ sự tận tình và kiên trì giúp đỡ, chỉ dẫn của Ban Chủ Nhiệm và Thầy Cô giáo.

Sự kiên trì của Thầy Cô giáo quả là một sự kiên trì đáng kính, một tấm lòng vàng đối với học viên nên đã giảng dạy được nhiểu học viên già - nhiều tuổi, tiếp thu khó khăn, lại bị bệnh già hạn chế.

Kính thưa Ban Chủ Nhiệm và Thầy Cô,

Từ khi được làm bạn với cây đàn bầu, đến nay tôi thấy như đời trẻ lại, vui khỏe hơn, chuỗi ngày cuối đời có ý nghĩa hơn.

Với gia đình, có lúc bà đàn, cháu hát vui vẻ cũng làm cho bầu không khí gia đình vui hơn, ấm cúng hơn, có lúc dạy cháu hát câu dân ca, dạy cho cháu vài nốt (tạo âm) trên cây đàn bầu ít nhiều giúp các cháu làm quen với âm nhạc dân tộc, cũng tạo ra niềm vui cho con cháu, gia đình thêm vui…Tôi nghĩ đó là những việc làm có ích cho tuổi già.

Qua thời gian học ở Câu Lạc Bộ, nay tôi xin có vài ý kiến đề nghị như sau:

Nên nhân rộng, đưa môn âm nhạc dân tộc vào trường dạy cho học sinh.

Đưa vào các Câu Lạc Bộ của người cao tuổi phổ cập rộng rãi hơn.

Phòng học nên yên tĩnh hơn để người gảy đàn nghe được tiếng đàn của mình, thì tạo âm thanh chuẩn xác hơn. Hiện tại nơi học đàn bầu có nhiều tiếng đàn của các loại nhạc cụ khác nên khó khăn cho nhiều giáo viên dạy cũng như học viên cũng gặp khó khăn trong việc nghe được tiếng đàn của mình để tạo âm thanh chuẩn xác hơn.

Trên đây là mấy ý kiến nhỏ, gởi đến xin Thầy Cô tham khảo.

Kính chúc Thầy Cô vạn sự thành đạt.

Yêu sao câu dân ca

Từ khi tôi mới cất tiếng khóc chào đời đã được mẹ hát cho nghe những bài ru à ơi đậm đà tình nghĩa. Khi lớn hơn chút nữa lại nghe bà, nghe mẹ hát những bài lý, bài vè, những bài dân ca Việt Nam. Và khi tôi trưởng thành, tôi có thể tự mình hát lên những bài hát mà thuở ấu thơ tôi đã được nghe. Những làn điệu nhẹ nhàng mà sâu lắng, thanh thoát của dân ca Việt Nam đã in vào trong ký ức tôi. Tôi thầm ao ước trở thành một ca sĩ để đem dân ca Việt Nam đến với mọi người và để thỏa ước nguyện mà bà và mẹ tôi hằng mong. Nhưng có lẽ tôi không có tài để trở thành người như thế nên tôi chỉ biết tự mình thích và tự mình hát cho mình nghe, và chỉ có bà, mẹ và bạn bè là khán giả mỗi khi tôi cất tiếng ca. Tôi yêu dân ca và những làn điệu của nó. Tôi mong muốn được đi học hát dân ca, nhưng do hoàn cảnh tôi không thể thực hiện được điều mà tôi yêu thích. Dịp may đã đến với tôi khi bất ngờ tôi được thầy chủ nhiệm giới thiệu về lớp học dân ca tại Cung Văn Hóa Lao Động vào sáng chủ nhật hằng tuần do câu lạc bộ Tiếng Hát Quê Hương tổ chức. Nắm được sợi dây may mắn đó, tôi tức tốc tới đăng ký học hát dân ca, môn học mà tôi hằng ao ước. Ở đây tôi được thầy cô chỉ dạy tận tình, thầy chỉ tôi cách luyến, cách ngân một bài lý của mỗi vùng miền khác nhau. Cô chỉ cho tôi những nốt nhạc, những thanh âm. Tôi được học không chỉ dân ca miền Nam, miền Trung mà còn cả những làn điệu quan họ mượt mà của miền Bắc. Làn điệu dân ca của mỗi miền đều có những nét đặc trưng riêng, miền Bắc í a í ới duyên dáng với Người ơi Người ở đừng về, Se chỉ luồn kim, Ngồi tựa mạn thuyền, Còn duyên... thì cũng có những làn điệu sâu lắng của miền Trung như Lý con sáo Huế, Lý mười thương... cho đến những giai điệu phóng khoáng, tươi vui của Lý đất giồng, Lý ngựa ô, Lý cây bông... của miền Nam.

Tôi được học những bài mà trước đây tôi chưa hề biết ngoài những bài thường nghe bà và mẹ tôi hát. Đó là sự may mắn. Nhưng tiếc rằng thời gian học của tôi quá ngắn, mỗi chủ nhật lớp chỉ có 2 giờ, nếu như thời gian được kéo dài hơn thì hay biết mấy. Tôi không muốn xa thầy, xa cô và xa những người bạn mới quen có cùng sở thích. Nhưng dù sao tôi cũng cám ơn thầy cô. Nhờ thầy cô mà tôi hiểu ra rằng dù tôi đang nghe bất cứ loại nhạc nào nhưng trước sau gì cũng đều trở về cội nguồn, trở về với dòng nhạc dân ca truyền thống mà tôi đang cố góp một phần nhỏ bé để giữ gìn, mặc dù tôi hát không hay nhưng người ta thường nói “Hát hay không bằng hay hát” các bạn nhỉ?

Cảm nhận lớp Sáo Trúc

Qua 2 tháng học sáo trúc ở câu lạc bộ Tiếng Hát Quê Hương em thấy tiến bộ rất nhanh. Đó là nhờ công dạy bảo của thầy Sơn và đặc biệt là cô Thúy Hoan. Cô thường xuyên kiểm tập và có những lời nhận xét, phê bình rất rõ ràng và nghiêm khắc. Từ đó em mới có thể tiến bộ được như ngày hôm nay; mà mới có 2 tháng thôi. Câu lạc bộ Tiếng Hát Quê Hương ra đời là để thế hệ sau này có thể biết và hiểu thêm về nền âm nhạc của ông cha ta ngày xưa đã cất công gầy dựng nên. Mặc dù những nhạc cụ chỉ được làm bằng vật liệu gỗ, tre... nhưng nó là một món ăn tinh thần không thể thiếu ngày xưa – lúc mà đất nước ta chưa được như ngày hôm nay. Nó đã khích lệ, làm vui, tô đẹp cho nền văn hóa của nước nhà. Ngày nay do đất nước của chúng ta đang hội nhập cùng thế giới nên nền âm nhạc truyền thống đã bị bỏ quên và không còn thịnh hành nữa. Hiểu được điều này, câu lạc bộ Tiếng Hát Quê Hương đã được thành lập và đã bồi dưỡng nâng cao những tài năng trẻ để cho âm nhạc dân tộc được quan tâm nhiều hơn, phổ biến hơn. Câu lạc bộ đã tạo điều kiện cho những bạn trẻ thời nay như em có thể hòa mình vào cả hai thể loại âm nhạc truyền thống và hiện đại, đó là một điều rất có ý nghĩa mà câu lạc bộ đã làm được. Để cho câu lạc bộ ngày một phát triển và vươn xa hơn nữa, ngày càng có nhiều bạn trẻ đến học tập, thì chúng ta cần phải tổ chức nhiều buổi biểu diễn giao lưu hơn nữa ở tại Cung Văn Hóa Lao Động.

“Tình Ca Quê Hương*” còn đọng mãi...

  Bầu trời trắng xoá dưới cơn mưa hạ, tôi ngồi trong xe mà lòng bỗng nhớ về quê nhà - một nỗi nhớ da diết mà tưởng chừng như không thể phai theo thời gian... Với tay lấy cái hộp chứa CD để trong xe... Nghe diã nào bây giờ nhỉ? Trịnh Công Sơn, Đức Huy, Kitaro... Bất chợt tay tôi dừng lại ở diã CD Hoà tấu Tranh-Sáo-Bầu của Hải Phượng "Tình Ca quê hương" Vol.5... Chà, lúc này mà nghe thì sẽ "phê" lắm đây... Thả điã CD vào ổ nghe nhạc trong xe và thế là tôi chìm đắm trong dòng nhạc dân tộc mượt mà của quê hương...

Bài “Đất Phương Nam” mà tôi đã được nghe ở quê nhà trước đây qua giọng hát thành công của ca sĩ Tô Thanh Phương đã bất ngờ trở lại trong đầu... Mộc mạc sao tiếng Tranh réo rắt, tiếng Bầu nỉ non, và tiếng sáo lanh lảnh vút cao với những nốt luyến láy tinh tế... Đất Phương Nam thật hiền hoà với những dòng sông phù sa, ruộng lúa bát ngát bao la hiện ra... Rồi tiếng khua nước, khua mái chèo sâu lắng của những cô gái miền Nam đôn hậu, chất phác trong "Chiếc áo bà ba", tiếng trống điểm xuyến rộn ràng làm cầu nối cho các đoạn nhạc trong bài “Hành Trình trên đất Phù Sa”. Sự hài hoà về phối khí, hoà âm của 3 bài đầu tiên đã nâng hiệu quả của nhạc khí dân tộc lên cao giữa những nhạc cụ tây Phương khác mà không mất đi nét truyền thống. Khi nghe, tôi có một cảm giác an bình, than thản như đang được ngụp lặn trong dòng sông đầy phù sa...

Rời mảnh đất phương Nam, CD đưa tôi lên miền Trung nắng rực nhưng dịu dàng trong bài “Mắt Huế Xưa” và “Huế thương”... Mỗi bài là một tâm tình của tác giả về xứ Huế cũng như của người nghệ sĩ gửi đến người nghe. Nổi bật trong bài Mắt Huế Xưa là tiếng đàn Nhị Hồ ngọt ngào, nũng nịu. Tuy chỉ chơi điểm xuyến một vài đoạn của bài nhưng đã mang lại hiệu quả rất cao. Từng nốt, từng nốt rót vào tai người nghe như những tiếng “Dạ, thưa” ngọt lịm vốn dĩ của con gái Huế bên dòng sông Hương chảy âm thầm quanh năm...

Nào là "Gợi nhớ quê hương", nào là "Gió mát trăng thanh"... lần lượt như một "bữa tiệc" âm nhạc quê hương làm tôi no nê. Kết thúc CD là bài “Tình Ca Đất Bắc” dựa trên câu hò Anh Khoá nổi tiếng... Thấp thoáng đâu đây Hà Nội – đất Thăng Long với 36 phố phường, với bóng Hồ Gươm liễu rũ, đền Trấn Quốc oai phong, Cầu Thê Húc linh thiêng, hay phủ Tây Hồ lừng lẫy một thời... Tiếng đàn Tranh, tiếng Tam Thập Lục và tiếng Sáo đã tung hứng nhau tạo nên những khúc “vờn đuổi” rất ngộ nghĩnh, đầy sáng tạo nghệ thuật. Cái “hồn nhạc” xứ Kinh Bắc đã được các nghệ sĩ trẻ nắm bắt và diễn tả thành công qua từng nốt nhạc, câu luyến láy...

Vâng, nỗi nhớ về quê hương của tôi chỉ là thế, không cầu kì, “cao siêu” mà chỉ là những điệu đàn, câu hát dân ca... Tôi đã nghe nhiều CD Tranh Sáo Bầu trước đây nhưng có thể nói CD này đã để lại một nỗi xúc động nhớ quê hương da diết trong lòng tôi. 10 bài tuyển chọn trong CD đã được hoà âm hài hoà, đơn giản nhưng không kém phần tinh tế, quyến rũ. Tiếng đàn Tranh, Đàn Bầu, Sáo, và Đàn Nhị Hồ đã hoà quyện nhau dệt nên một bức tranh quê hương tuyệt vời. Cám ơn những nghệ sĩ, những nhà phối khí, biên tập... đã cho ra đời những sản phẩm có chất lượng cao. Đây cũng là món quà đặc biệt vô giá đối với những người sống xa quê hương như tôi.

Đăng Minh (USA July 2006)

*CD Tình Ca Quê Hương – Hoà tấu Tranh-Sáo-Bầu Vol.5 do Bến Thành Audio/Video phát hành 2006